Zaburzenia lękowe: przyczyny, objawy i sposoby diagnozy

Zaburzenia lękowe to grupa problemów psychicznych, w których dominuje silny lęk albo strach. Lęk to raczej ciągłe zamartwianie się o to, co może się wydarzyć w przyszłości, a strach jest reakcją na coś, co dzieje się tu i teraz. Takie emocje często odbijają się też na ciele. Może pojawić się szybkie bicie serca, drżenie rąk czy napięcie. Osoby z zaburzeniami lękowymi nierzadko zmagają się z więcej niż jednym ich rodzajem jednocześnie, a bardzo często idzie to w parze z innymi trudnościami, np. depresją, zaburzeniami osobowości, problemami z jedzeniem albo uzależnieniami. Według DSM-5, do grupy zaburzeń lękowych zalicza się fobie społeczne, lęk separacyjny, mutyzm wybiórczy i wiele innych. Objawy mogą przybierać różne formy, w tym psychiczne, behawioralne i somatyczne. Uważa się, że zaburzenia lękowe zwykle nie mają jednej, prostej przyczyny. Najczęściej są efektem połączenia predyspozycji genetycznych i wpływu środowiska. Ryzyko ich rozwoju zwiększają m.in. trudne doświadczenia z dzieciństwa (np. przemoc lub wykorzystywanie), występowanie problemów psychicznych w rodzinie oraz długotrwały stres związany z gorszą sytuacją materialną. Żeby rozpoznać zaburzenie lękowe, objawy zazwyczaj muszą utrzymywać się przez dłuższy czas, co najmniej kilka miesięcy. Ważne jest też to, że reakcja lękowa jest wyraźnie nieproporcjonalna do sytuacji oraz utrudnia codzienne funkcjonowanie w pracy, szkole, relacjach czy w zwykłych obowiązkach. Trzeba też pamiętać, że podobne objawy nie zawsze oznaczają zaburzenie lękowe. Mogą pojawiać się przy niektórych chorobach somatycznych, np. nadczynności tarczycy albo problemach kardiologicznych. Czasem wynikają też z działania substancji takich jak alkohol czy kofeina albo z odstawienia niektórych leków.

Zrozumienie zaburzeń lękowych. Jedna z serii broszur publikowanych przez Kanadyjskie Stowarzyszenie Zdrowia Psychicznego (The Canadian Mental Health Association)

Zaburzenia lękowe: przyczyny, objawy i diagnoza